Beeld van de charitas

31/07/2012

 

Vakantie in de Dolomieten. Wat een prachtig gebied, voor wandelingen, voor fotografie. We zijn in Sankt Ulrich (Ortisei) in het Grödental (Val Gardena), onder meer bekend vanwege de geweldige skipistes, maar ook vanwege de schitterende houtsnijkunst. We bewonderen een barokke kerk, met een beeld van Elisabeth van Thüringen, rond 1900 vervaardigd door Rudolf Moroder. En dus staan we oog in oog met de patroonheilige van de charitas.

Elisabeth van Hongarije hielp tijdens de hongersnood van 1226 de armen. Ze bakte broden en deelde deze uit. Drie jaar later werd ze lid van de Derde Orde van Franciscus van Assisi en ging ze haar verdere leven de zieken verzorgen in het Franciscaanse ziekenhuis dat ze liet bouwen bij het slot Marburg in Duitsland. Tot in de 20e eeuw werden honderden hospitalen naar haar vernoemd, waaronder het St. Elisabeth's of Groote Gasthuis in Haarlem dat in de 14e eeuw werd gesticht.

Elisabeth geeft een geldstuk aan een bedelaar: dat moment heeft Moroder vastgelegd. En dat is ook het beeld dat menigeen van de charitas of filantropie heeft: als een altruïstische daad, waarbij het eigenbelang opzij wordt gezet. Maar in mijn workshops over fondsenwerving maak ik duidelijk dat we die tijd al lang gepasseerd zijn. Gevers hebben altíjd een belang: ze willen een specifiek maatschappelijk probleem uit de wereld helpen, zelf een jeugdtrauma verwerken of iemand een vriendendienst bewijzen. En met die persoonlijke drijfveer is helemaal niets mis.

Organisaties die donaties of legaten van vermogende particulieren willen ontvangen, moeten nadrukkelijk rekening houden met dat eigenbelang. Ze hebben echter vaak de neiging om vooral hun eigen ambities naar voren te brengen. Wat ik nastreef is toch belangrijk? Het kan toch niet zijn dat kinderen in zuidelijke landen niet naar school kunnen? Iedereen heeft toch recht op een schoon milieu? Ouderen in Nederland kunnen toch ook na hun 65ste een belangrijke bijdrage leveren aan onze maatschappij? Zeker, maar let wel: een ander bepaalt of hij/zij het de moeite waard vindt om daarin te investeren.

Uiteindelijk valt of staat fondsenwerving en de realisatie van idealen met het volgen van je hart en je hoofd. Elisabeth zou het daarmee wel eens zijn, denk ik.